Knuffelen als medicijn: mag ik je even omarmen?

In Nederland zijn we vrij afstandelijk. Lichaamscontact zoals knuffelen wordt relatief weinig gedaan. Lichamelijk contact wordt door veel mensen helaas vooral met seks geassocieerd. Dat is zonde, want lichaamscontact – waaronder knuffelen – heeft een enorm positieve invloed op de gezondheid. Zo vermindert het onder andere stress, maar knuffelen heeft nog veel meer positieve eigenschappen.

De effecten van knuffelen

Tijdens het knuffelen komt het hormoon oxytocine vrij. Dat is de reden dat oxytocine ook wel het knuffelhormoon wordt genoemd. Het is een sociaal hormoon en stimuleert sociaal gedrag. Oxytocine geeft een gevoel van veiligheid en vertrouwen, zowel in jezelf als de maatschappij. Het zorgt ervoor dat mensen zich met elkaar verbinden en het vergroot het empathisch vermogen.
Oxytocine is voornamelijk bekend als een vrouwenhormoon dat betrokken is bij de zwangerschap, lactatie en de ‘bonding’ tussen moeder en kind. Maar het knuffelhormoon speelt niet alleen bij vrouwen een rol. Het heeft veel verschillende functies, ook bij mannen. Naast stressvermindering verhoogt oxytocine ook het libido van zowel mannen als vrouwen. Het zorgt voor een gevoel van vertrouwen en versterkt daarmee relaties (zowel met de ander als met jezelf).

Tekort aan oxytocine

Vijf procent van de mensen maakt geen oxytocine vrij na een stimulus, bijvoorbeeld knuffelen. Dit kan verschillende oorzaken hebben. Er kan bijvoorbeeld in het verleden sprake zijn geweest van seksueel misbruik. Er is nu een negatieve koppeling tussen aanraking en ontspanning, want aanraking is door deze negatieve ervaring aan stress gekoppeld. Ongeveer de helft van seksueel misbruikte vrouwen maakt geen oxytocine vrij na lichamelijke aanraking. Stress kan ook – net als een te hoog testosteronniveau – de aanmaak van oxytocine remmen.
Een tekort aan oxytocine wordt in verband gebracht met verschillende klachten. Zo zijn lage oxytocinewaarden vastgesteld bij mensen met fibromyalgie, depressie, autisme, chronische stress, CVS, MS en Parkinson.
Bij een tekort aan oxytocine worden allerlei processen verstoord. Vooral een tekort op jonge leeftijd heeft grote gevolgen, want oxytocine is essentieel voor de ontwikkeling van de hersenen. Voldoende oxytocine door veelvuldig knuffelen en huid-op-huid-contact zorgt voor een gevoel van veiligheid en zekerheid waardoor het kind zich beter kan ontwikkelen.

Knuffelen om klachten te verminderen?

Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat de toediening van oxytocine de symptomen van fibromyalgie en autisme kan verminderen. Verder werkt oxytocine pijnstillend en heeft het een sterk antistress en antidepressief effect.*1
De vraag is of knuffelen dezelfde effecten heeft als de toediening van oxytocine. Een knuffel van minimaal 20 seconden verhoogt de oxytocinewaarden en kan daarom mogelijk als behandeling worden ingezet bij onder andere pijn, fibromyalgie, autisme, stress, angst en depressies. Uit een onderzoek bleek dat vaker knuffelen en hogere oxytocinewaarden gepaard gaan met een lagere bloeddruk en verlaagde hartslag in premenopauzale vrouwen.*2  Hierdoor nam hun risico op hart- en vaatziekten af.

Acht knuffels per dag voor een gelukkiger leven

Dr. Paul Zak is expert op het gebied van oxytocine. Volgens hem zouden acht knuffels per dag zorgen voor een toename van de oxytocinewaarden en daarmee leiden tot een gelukkiger leven en betere relaties.*3

Maar Richard, ik heb niemand om mee te knuffelen

Gelukkig is knuffelen niet de enige manier om oxytocine aan te maken. Naast knuffelen zijn er nog andere manieren om de productie van het knuffelhormoon te stimuleren. Zo komt oxytocine ook vrij bij:*3+4
  • Het aaien van honden
  • Een massage
  • Bidden
  • Dansen
  • Het gebruik van social media (stijging tot wel 150%)
  • Masturbatie en voornamelijk bij een orgasme

Wat moet ik onthouden?

Knuffelen stimuleert de productie van het knuffelhormoon oxytocine. Maar ook het aaien van honden, een massage, bidden, dansen, het gebruik van social media, masturbatie en een orgasme leiden tot een vrijgave van oxytocine. Het zorgt voor een gevoel van veiligheid, zekerheid en vertrouwen. Oxytocine stimuleert sociaal gedrag en vergroot het empathisch vermogen. Het zorgt ervoor dat mensen zich met elkaar verbinden. Een tekort aan oxytocine zorgt voor een verstoring van allerlei processen. Door 20 seconden te knuffelen neemt de hoeveelheid oxytocine toe. Acht knuffels per dag blijkt te zorgen voor een gelukkiger leven met betere relaties.

En nu

Geef je partner, ouders, broer, zus of buren een extra knuffel en geniet van de gezondheidsvoordelen.
P.S. Wil jij meer leren over hoe je leefstijlmaatregelen kunt inzetten ter verbetering van jouw gezondheid? Dan heb ik twee opties voor je:
1. Sluit je aan bij ons unieke Persoonlijk Leefstijlplan Programma (3 maanden). Gedurende drie maanden leer je hoe jij leefstijlmaatregelen zoals knuffelen, ademhalingsoefeningen, visualisaties en acute stress kunt toepassen voor het verbeteren van jouw gezondheid. Je gaat – onder begeleiding en met een fantastische groep – je eigen leefstijlplan samenstellen én uitvoeren. Zo ervaar je de kracht van gezonde leefstijl letterlijk in jouw leven. Let op: nog slechts 1 plek vrij! Klik hier voor meer informatie.

2. Neem deel aan mijn workshop Persoonlijk Leefstijlplan (1 dag). 

In de workshop krijg je:
een combinatie van theorie en praktijk
alle ruimte voor interactie
een persoonlijke reader
veel inspiratie en informatie om met een paar kleine aanpassingen je kwaliteit van leven drastisch te vergroten
een heerlijke OERlunch 
Je gaat naar huis met de opzet van je eigen unieke leefstijlplan. Klik hier voor meer informatie.
Bronnen ter verdieping
1. www.voedingsgeneeskunde.nl/vg-17-2/facilitator-van-het-leven
2. Light, K. C., Grewen, K. M., & Amico, J. A. (2005). More frequent partner hugs and higher oxytocin levels are linked to lower blood pressure and heart rate in premenopausal women. Biological psychology, 69(1), 5-21.
3. Paul Zak (Neuroeconomist): https://www.ted.com/talks/paul_zak_trust_morality_and_oxytocin#t-285287
4. Nienke Endenburg (universitair docent relatie mens en dier): https://www.quest.nl/artikel/internationale-knuffeldag-gebruik-je-huisdier
5. Paul Zak (Neuroeconomist): https://www.ted.com/talks/paul_zak_trust_morality_and_oxytocin#t-285287

12 reacties

  1. Mieke 13 januari 2018 at 07:32 - Reply

    Mooi artikel! Het maakt me blij (want dat doet oxytocine ook) en wel omdat ik zelf binnenkort afstudeer als behandelaar “Tactiel Stimulering” een therapie waar één van de hoofddoelen is, het stimulering van de aanmaak van oxytocine!rnDeze therapie is afkomstig uit Zweden, het boek “De Oxytocinefactor” van Kerstin Uvnas Möberg is een mooie basis als je meer wil weten over het effect van dit bijzondere hormoon. rnIk volg de opleiding aan de School of Touch in Eindhoven, en start mijn eigen praktijk in Lokeren, België.rnMeer weten? Surf dan naar de website van de school én naar mijn eigen Facebookpagina “Werveling”.

    • admin 30 november -0001 at 00:00 - Reply

      Succes met je mooie werkzaamheden, Mieke! De wereld heeft het hard nodig. Alle goeds, Richard

  2. Josan 13 januari 2018 at 08:51 - Reply

    Aanraking is een biologische behoefte. Gelukkig zie je met name bij de Jeugd dat er al meer wordt ” gehugd”. Vooral ook jongens onder elkaar. Knuffelen mag. Maar in de praktijk merk je wel dat een knuffel van korte duur moet zijn. We zijn het nog niet echt gewend en men voelt zich al snel ongemakkelijk. Een cultuurdingetje vrees ik. Dus 20 seconden zal met directe naasten misschien nog lukken….Echt contact maken met elkaar door een liefdevolle knuffel, waarbij je de ander echt ontmoet, is voor velen nog een brug te ver. Het komt dan toch te dichtbij. Jammer, maar er is een begin!rn”Aanraking is een taal die in vijf seconden meer liefde kan overbrengen dan vijf minuten van zorgvuldig gekozen bewoordingen”. Een zinsnede uit het boekje “Liefdevolle aanraking” van Phyllis Davis.rnKnuffel ze!!rn

    • admin 30 november -0001 at 00:00 - Reply

      Mooie toevoeging, Josan, dank! Richard

  3. Guy 13 januari 2018 at 21:48 - Reply

    Dank je Richard, voor deze zeer waardevolle blog, ik ben het roerend met je eens! We zijn inderdaad een vat chemie en wat er al dan niet vrijkomt bij omstandigheden heeft volgens mij een preponderale invloed op ons gedrag en vooral gemoedstoestand. Waarom een man in slaap valt na gemeenschap is evolutionair gezien als een soort verbintenis voor het verdere verloop van de relatie om een kind groot te brengen (9 maanden zwangerschap + 18 jaar vooralleer zelfstandigheid). Medisch gezien staan we nog steeds in de kinderschoenen, daarmee bedoel ik dat eens de dubbele Helix van de DNA (die nu reeds in kaart gebracht is, doch nog niet uitgebeend is : ik bedoel wel gen heeft een invloed op en ander gen) volledig begrepen zal zijn, dan zullen we wellicht tot de constatatie komen dat we meer genetisch bepaald zijn dat we zouden durven vermoeden. In dit licht ben ik ook volledig eens met – ik citeer je – Het leven is niet maakbaar maar wel sturbaar en een knuffel kan inderdaad wonderen doen!!!!!

    • admin 30 november -0001 at 00:00 - Reply

      Eens, Guy! Knuffel, Richard

  4. Ineke Slis 14 januari 2018 at 00:19 - Reply

    Hallo Richard,rnrnBedankt voor je mooie blog. Ik vroeg me wel af: Is er verschil tussen het aaien van honden en het aaien van andere dieren zoals katten of konijnen?

    • admin 30 november -0001 at 00:00 - Reply

      Zinvolle vraag, Ineke. Het onderzoek ging specifiek over het aaien van honden, maar ik denk dat iedere liefdevolle aanraking met een geliefd dier een positieve uitwerking heeft op onze gezondheid. Alle goeds, Richard

  5. Hannie Burgmeijer 15 januari 2018 at 20:02 - Reply

    Het knuffelen met huisdieren doet zeker veel, maar is volgens mij niet genoeg.rnVerbondenheid te voelen met onze soortgenoten is zo belangrijk. Onze gevoelens van afgescheidenheid te overkomen naar gevoelend van eenheid, saamhorigheid, verbondenheid. Voor mij is Biodanza (in een wekelijkse groep)het middel geweest om me veilig te kunnen voelen bij mensen in het algemeen. alle beschermlagen die ik had opgebouwd daarin los kunnen laten. Het oogcontact hebben met elkaar, het gevoel van erkenning, het samen dansen in afstemming, in feedback, het lichamelijke contact en het omhelzen van de andere dansers als proces te ervaren. Onze huidhonger te stillen dmv streeloefeningen in afstemming en los van enige sexuele behoefte, om net als een huis of kat te genieten daarvan . Mmmmm ja ik kan het iedereen aanraden. Te mogen genieten van mezelf en ondertussen nog veel gezonder te worden, een groot cadeau.

    • admin 30 november -0001 at 00:00 - Reply

      Eens, Hannie, dank voor je mooie aanvulling! Alle goeds, Richard

  6. Roeland 21 januari 2018 at 10:43 - Reply

    Zo is dat. Meer knuffelen. Ook iets te melden over de positieve invloed van samen zingen?rnSucces Richard., #goedbezig.rnHartelijke groet,rnRoeland Schweitzer

    • admin 30 november -0001 at 00:00 - Reply

      Vast ook heel goed voor verbondenheid en oxytocine (wat een verbindingshormoon is), Roeland. Zingen verhoogt trouwens ook de afweerstoffen in de mond. Je ziet, we leven allemaal in een wonderbaarlijk mechanisme 🙂 Alle goeds, en natuurlijk succes met je mooie presentatietrainingen, Richard

Reageer

Deze website gebruikt (suiker-vrije) cookies. Wil je deze accepteren voor een optimale beleving? (meer info) Akkoord