Vitamine D in de strijd tegen Corona (COVID-19). Zijn supplementen nodig?

Vitamine D Corona
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Er lijkt een verband te zijn tussen vitamine D en Corona, maar hoe zit dat precies? En is het nodig om vitamine D-supplementen te gebruiken? Je leest het in deze blog.

Verband tussen vitamine D-status en Corona

In verschillende – maar niet alle – onderzoeken is een verband gevonden tussen de vitamine D-status en Corona.[1] Er zijn aanwijzingen dat mensen met een lage vitamine D-waarde in het bloed (<50 nmol/L) vaker besmet zijn.[2] Ook zijn er aanwijzingen dat de vitamine D-status in verband staat met de ernst van een Corona infectie. Het lijkt erop dat mensen met een lagere vitamine D-waarde (<75 nmol/L) zwaarder getroffen worden en meer kans hebben om op de IC te belanden en te overlijden. [3][4][5]

Het verband tussen vitamine D en Corona wordt ondersteund door de volgende feiten: [6] [7]

  • De Corona uitbraak vond plaats in de winter, een periode waarin de vitamine D-status op zijn laagst is.
  • Het is aangetoond dat een vitamine D-tekort bijdraagt aan de ontwikkeling van het ‘acute respiratory distress syndrome’ (ARDS), een ontsteking van de longen waarbij vochtophoping de zuurstofopname belemmert met een zuurstoftekort als gevolg.
  • Sterftecijfers stijgen met de leeftijd en bij de aanwezigheid van bepaalde chronische aandoeningen. Zowel ouderen als mensen met chronische aandoeningen hebben vaak een vitamine D-tekort.

Vitamine D en het immuunsysteem

Voor een goed werkend immuunsysteem is voldoende vitamine D nodig. Vitamine D heeft een regulerende rol binnen het immuunsysteem. Dit betekent dat het ervoor zorgt dat ziekteverwekkers, – zoals virussen – goed aangepakt kunnen worden, maar dat het immuunsysteem niet overactief wordt. Vitamine D houdt het immuunsysteem dus in bedwang.

Het immuunsysteem hoort wel actief te worden, maar niet té actief. Een overactief immuunsysteem leidt tot schade en is een belangrijke oorzaak van sterfte op de Intensive Care (IC). Bij mensen met een longinfectie – bijvoorbeeld door Corona – kan een zogenoemde cytokinenstorm optreden, waarbij het immuunsysteem niet meer in bedwang gehouden kan worden en té actief wordt. Dit leidt tot enorme (long)schade, waardoor men kan overlijden. [8] [9][10][11]

Het is dus niet per sé het virus zelf waaraan men overlijdt, maar de schade die door het immuunsysteem wordt veroorzaakt als reactie op het virus. [12] 

Bij het in bedwang houden van het immuunsysteem spelen de regulatoire T-cellen (Tregs) een belangrijke rol. Dit zijn immuuncellen die tegen incorrecte immuunreacties – zoals cytokinestorm, chronische ontsteking, auto-immuunziekten en allergieën – horen te beschermen. Het lijkt erop dat mensen met een ernstiger verloop van Corona minder Tregs in het bloed hebben dan mensen met een milder verloop. Daarom denken sommige wetenschappers dat het stimuleren van de Tregs mogelijk een beschermend effect kan hebben. [13] [14]  Hiermee doelen zij met name op medicijnen, maar er zijn ook voedingsstoffen die de Tregs kunnen stimuleren.

Vitamine D is één van de voedingsstoffen die in staat is om de Tregs bij mensen te stimuleren. Daarnaast blijkt uit onderzoek bij dieren dat de Tregs gestimuleerd worden door de omega 3-vetzuren EPA en DHA, vitamine A, selenium en zink. [15] [16][17][18]

Vitamine D is dus erg belangrijk voor het immuunsysteem. Het grote probleem is dat er wereldwijd een tekort is. [19]

Wereldwijd vitamine D-tekort

Wereldwijd hebben veel mensen een vitamine D-tekort. [20] Zelfs in zonnige landen komt een tekort veel voor. In Nederland is de kans groter op een tekort, aangezien we hier alleen rond de zomer voldoende vitamine D aan kunnen maken. In de winter is de zon te zwak voor de productie van vitamine D. Daarom zou je in de zomer voldoende vitamine D aan moeten maken, zodat je een voorraad hebt en de winter door kunt komen. Helaas blijkt dit in de praktijk vaak niet het geval te zijn. [21]  Veel mensen worden te weinig aan zonlicht blootgesteld of smeren zich in met zonnebrand, waardoor de vitamine D-productie in de huid geremd wordt. Daarnaast wordt vitamine D snel afgebroken, wat na de zomer tot een snelle daling van de vitamine D-spiegel leidt. [22]

Uit onderzoek blijkt dat 51 procent van de Nederlandse ouderen – 60 tot 87 jaar – in de winter een vitamine D-waarde van onder de 50 nmol/L heeft. [23] Daarnaast komt een tekort ook vaak bij zwangere vrouwen voor. Zowel bij Nederlandse vrouwen als bij vrouwen van een niet-westerse afkomst, maar bij deze laatste groep is het vitamine D-tekort meestal ernstiger. [24] Verder is uit Brits onderzoek onder 45-jarigen gebleken dat 87 procent een vitamine D-status onder de 75 nmol/L had in de winter en in het voorjaar. Zelfs in de zomer en in de herfst werd bij 61 procent een vitamine D-waarde van onder de 75 nmol/L gevonden. [25] Ook onze ervaring met cliënten is dat vrijwel niemand buiten de zomermaanden een vitamine D-waarde boven de 75 nmol/L heeft, tenzij er een vitamine D-supplement gebruikt wordt.

Volgens verschillende vitamine D-experts is een waarde onder de 75 nmol/L te laag en is een hogere bloedwaarde nodig ter bescherming tegen Corona. [26][27] Als het eerder genoemde verband tussen de vitamine D-status en het verloop van Corona klopt, dan zouden wereldwijd veel mensen een hoger risico lopen om zwaarder door Corona getroffen te worden.

Moeten we vitamine D slikken ter preventie?

Op dit moment is er nog geen keihard wetenschappelijk bewijs dat vitamine D-supplementen tegen Corona beschermen. Als dit wel zo was, dan hadden we dit zeker tijdens een van de persconferenties gehoord. Om wetenschappelijk aan te kunnen tonen dat vitamine D-supplementen effectief zijn tegen Corona, moeten er eerst zogenoemde ‘placebo gecontroleerde onderzoeken’(RCT’s) plaatsvinden. Tot die tijd is het effect van vitamine D bij Corona onbewezen.

Maar is de afwezigheid van bewijs een bewijs dat vitamine D geen beschermend effect tegen Corona heeft?

Ooit was er geen bewijs dat de aarde rond was. Ook was er voor de uitvinding van de microscoop geen bewijs dat bacteriën bestonden en verantwoordelijk waren voor kraamvrouwenkoorts (ook al had de Hongaarse arts Ignaz Semmelweis dit al bewezen, maar hij werd niet erkend). Het officiële bewijs kwam pas veel later.

In 1964 verscheen in de Journal of Obstetrics and Gynaecology een artikel getiteld ‘The role of folic acid in pregnancy’. Auteur was de Britse gynaecoloog Bryan Hibbard. In zijn onderzoek achtte hij het waarschijnlijk dat het aantal abortussen en foetale misvormingen moest worden toegeschreven aan een defect in de foliumzuurhuishouding. Hij stelde voor om de inname van foliumzuur vóór de conceptie te starten omdat de stofwisselingsstoornis vaak al vroeg in de zwangerschap begint. Hij deed in 1964 correcte aanbevelingen, maar er gebeurde verder niets. Er kwam steeds meer onderzoek beschikbaar wat bovenstaande conclusie onderschreef. Pas in 1992 adviseerde de toenmalige voedingsraad de Nederlandse regering om foliumzuur te suppleren aan vrouwen met een verhoogde kans op het krijgen van een kind met een neuraalbuisdefect.

In september 1995 ging de publiekscampagne van start om Nederlandse vrouwen te informeren over foliumzuursuppletie, dat het risico op een kind met een open ruggetje verkleint. Dertig jaar na de baanbrekende publicatie van Hibbard viel het kwartje. In die tussentijd zijn er honderden kinderen met een open ruggetje geboren. De wetenschappelijke bewijsdrang heeft het toepassen van deze kennis over foliumzuur enorm vertraagd.

Moeten we op wetenschappelijk bewijs wachten? Of zijn we dan te laat? Zijn er dan al duizenden mensen onnodig beschadigd geraakt en gestorven?

Het gebruik van vitamine D-supplementen is goedkoop en voor vrijwel iedereen veilig.* Nadelige effecten van vitamine D-supplementen treden alleen op bij zeer hoge doseringen die langdurig worden ingenomen. Vitamine D-vergiftiging is extreem zeldzaam en gebeurt vrijwel alleen per ongeluk. [28]

*Bij de auto-immuunziekte Sarcoïdose kan het gebruik van vitamine D-supplementen een negatief effect hebben.

Volgens verschillende vitamine D-experts is een vitamine D-waarde van minimaal 75 nmol/L nodig voor bescherming tegen het Coronavirus, maar een optimale vitamine D-status ligt waarschijnlijk ergens tussen de 100 en 150 nmol/L. [29]

Verschillende onderzoeken hebben in het verleden al aangetoond dat vitamine D het risico op virale luchtweginfecties en longontsteking kan verkleinen. [30]  Vitamine D lijkt niet alleen interessant ter preventie, maar ook voor de behandeling van Corona. Tijdens een onderzoek kregen Coronapatiënten de actieve vorm van vitamine D – calcifediol, welke niet als supplement verkrijgbaar is – toegediend. De onderzoekers kwamen tot de conclusie dat een vroege behandeling met calcifediol bij Coronapatiënten – die in het ziekenhuis waren opgenomen – tot minder opnames op de IC leidde. Volgens de onderzoekers kan deze actieve vorm van vitamine D de ernst van een Corona-infectie verminderen. [31]

Waarom zouden we nog wachten met het slikken van vitamine D-supplementen als we dit allemaal weten? De mogelijke voordelen zijn groot, terwijl de mogelijke nadelen gering zijn.

Vitamine D in combinatie met magnesium

Suppletie van vitamine D lijkt effectiever in combinatie met magnesium. Voor de activatie en werking van vitamine D is namelijk magnesium nodig en veel mensen hebben hier een tekort aan. [32] [33] Daarom heeft de combinatie van vitamine D met magnesium mogelijk een beter effect dan vitamine D afzonderlijk.

Wat moet ik onthouden?

Er zijn aanwijzingen dat Corona ernstiger verloopt bij een lage vitamine D-status (<75 nmol/L). Het beschermende effect van vitamine D-supplementen is nog niet wetenschappelijk bewezen, maar moeten we daar wel op wachten? Uit het verleden is gebleken dat vitamine D-suppletie het risico op virale luchtweginfecties en longontsteking kan verkleinen. Recent concludeerde onderzoekers dat een vroege behandeling van Coronapatiënten met de actieve vorm van vitamine D de ernst van het infectieverloop kan verminderen. Vitamine D is goedkoop en voor vrijwel iedereen veilig. De mogelijke voordelen van vitamine D-suppletie wegen waarschijnlijk veel zwaarder dan de mogelijke nadelen.

En nu?

Zorg dat je vitamine D-status in het bloed tussen de 100 en 150 nmol/l komt. De gemiddelde Nederlander moet minimaal zo’n 75 mcg (3.000 IE) per dag slikken. Laat bij twijfel vooral je vitamine D3-spiegel bij de huisarts prikken of via een online laboratorium. Zorg ook voor voldoende magnesium, zodat vitamine D3 beter werkzaam is.

Je kunt alle potjes los kopen bij een lokale natuurvoedingswinkel, een online drogist of voor Vitaily gaan als je gezond en gemak in één wilt.

Is jouw lijf je lief, investeer dan preventief.

Bronnen ter verdieping

William B. Grant, PhD (9 juni, 2020) The role of vitamin D in reducing risk of COVID-19: a brief survey of the literature. http://orthomolecular.activehosted.com/index.php?action=social&chash=140f6969d5213fd0ece03148e62e461e.163

[1] Ali, N. (2020). Role of vitamin D in preventing of COVID-19 infection, progression and severity. Journal of infection and public health.

[2] Kaufman, H. W., Niles, J. K., Kroll, M. H., Bi, C., & Holick, M. F. (2020). SARS-CoV-2 positivity rates associated with circulating 25-hydroxyvitamin D levels. Plos one15(9), e0239252.

[3] Maghbooli, Z., Sahraian, M. A., Ebrahimi, M., Pazoki, M., Kafan, S., Tabriz, H. M., … & Holick, M. F. (2020). Vitamin D sufficiency, a serum 25-hydroxyvitamin D at least 30 ng/mL reduced risk for adverse clinical outcomes in patients with COVID-19 infection. PloS one15(9), e0239799.

[4] Razdan, K., Singh, K., & Singh, D. (2020). Vitamin D Levels and COVID-19 Susceptibility: Is there any Correlation?. Medicine in Drug Discovery, 100051.

[5] Damien Downing (22 juni, 2020). HOW WE CAN FIX THIS PANDEMIC IN A MONTH. http://orthomolecular.activehosted.com/index.php?action=social&chash=b73ce398c39f506af761d2277d853a92.164&s=b5a4d78a62acf8d7d34cf4c3d0c1905f

[6] Ilie, P. C., Stefanescu, S., & Smith, L. (2020). The role of vitamin D in the prevention of coronavirus disease 2019 infection and mortality. Aging Clinical and Experimental Research, 1-4.

[7] Grant, W. B., Lahore, H., McDonnell, S. L., Baggerly, C. A., French, C. B., Aliano, J. L., & Bhattoa, H. P. (2020). Evidence that vitamin D supplementation could reduce risk of influenza and COVID-19 infections and deaths. Nutrients12(4), 988.

[8] Liu, Q., Zhou, Y. H., & Yang, Z. Q. (2016). The cytokine storm of severe influenza and development of immunomodulatory therapy. Cellular & molecular immunology13(1), 3-10.

[9] Channappanavar, R., & Perlman, S. (2017, July). Pathogenic human coronavirus infections: causes and consequences of cytokine storm and immunopathology. In Seminars in immunopathology (Vol. 39, No. 5, pp. 529-539). Springer Berlin Heidelberg.

[10] Ruan, Q., Yang, K., Wang, W., Jiang, L., & Song, J. (2020). Clinical predictors of mortality due to COVID-19 based on an analysis of data of 150 patients from Wuhan, China. Intensive care medicine46(5), 846-848.

[11] Randy Cron & W. Winn Chatham (maart, 2020). How doctors can potentially significantly reduce the number of deaths from Covid-19. https://www.vox.com/2020/3/12/21176783/coronavirus-covid-19-deaths-china-treatment-cytokine-storm-syndrome

[12] Liu, Y., Qi, G., Bellanti, J. A., Moser, R., Ryffel, B., & Zheng, S. G. (2020). Regulatory T cells: A potential weapon to combat COVID‐19?. MedComm1(2), 157-164.

[13] Stephen-Victor, E., Das, M., Karnam, A., Pitard, B., Gautier, J. F., & Bayry, J. (2020). Potential of regulatory T-cell-based therapies in the management of severe COVID-19. European Respiratory Journal56(3).

[14] Liu, Y., Qi, G., Bellanti, J. A., Moser, R., Ryffel, B., & Zheng, S. G. (2020). Regulatory T cells: A potential weapon to combat COVID‐19?. MedComm1(2), 157-164.

[15] Wu, D., Lewis, E. D., Pae, M., & Meydani, S. N. (2019). Nutritional modulation of immune function: analysis of evidence, mechanisms, and clinical relevance. Frontiers in immunology9, 3160.

[16] Xue, H., Wang, W., Li, Y., Shan, Z., Li, Y., Teng, X., … & Teng, W. (2010). Selenium upregulates CD4+ CD25+ regulatory T cells in iodine-induced autoimmune thyroiditis model of NOD. H-2h4 mice. Endocrine journal57(7), 595-601.

[17] Gutiérrez, S., Svahn, S. L., & Johansson, M. E. (2019). Effects of omega-3 fatty acids on immune cells. International journal of molecular sciences20(20), 5028.

[18] Issazadeh-Navikas, S., Teimer, R., & Bockermann, R. (2012). Influence of dietary components on regulatory T cells. Molecular Medicine, 18(1), 95-110.

[19] Holick, M. F. (2017). The vitamin D deficiency pandemic: approaches for diagnosis, treatment and prevention. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders18(2), 153-165.

[20] Holick, M. F. (2017). The vitamin D deficiency pandemic: approaches for diagnosis, treatment and prevention. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders18(2), 153-165.

[21] Van Dam, R. M., Snijder, M. B., Dekker, J. M., Stehouwer, C. D., Bouter, L. M., Heine, R. J., & Lips, P. (2007). Potentially modifiable determinants of vitamin D status in an older population in the Netherlands: the Hoorn Study. The American journal of clinical nutrition85(3), 755-761.

[22] Biesalski, H. K. (2020). Vitamin D deficiency and co-morbidities in COVID-19 patients–A fatal relationship?. NFS Journal.

[23] Van Dam, R. M., Snijder, M. B., Dekker, J. M., Stehouwer, C. D., Bouter, L. M., Heine, R. J., & Lips, P. (2007). Potentially modifiable determinants of vitamin D status in an older population in the Netherlands: the Hoorn Study. The American journal of clinical nutrition85(3), 755-761.

[24] Wielders, J. P. M., Van Dormaël, P. D., Eskes, P. F., & Duk, M. J. (2006). Ernstige vitamine D-deficiëntie bij ruim de helft van de niet-westerse allochtone zwangeren en hun pasgeborenen. Nederlands tijdschrift voor geneeskunde150(9), 495-499.

[25] Hyppönen, E., & Power, C. (2007). Hypovitaminosis D in British adults at age 45 y: nationwide cohort study of dietary and lifestyle predictors. The American journal of clinical nutrition85(3), 860-868.

[26] https://www.vitamindsociety.org/

[27] Damien Downing (22 juni, 2020). HOW WE CAN FIX THIS PANDEMIC IN A MONTH. http://orthomolecular.activehosted.com/index.php?action=social&chash=b73ce398c39f506af761d2277d853a92.164&s=b5a4d78a62acf8d7d34cf4c3d0c1905f

[28] Holick, M. F. (2017). The vitamin D deficiency pandemic: approaches for diagnosis, treatment and prevention. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders18(2), 153-165.

[29] Holick, M. F. (2017). The vitamin D deficiency pandemic: approaches for diagnosis, treatment and prevention. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders18(2), 153-165.

[30] Ali, N. (2020). Role of vitamin D in preventing of COVID-19 infection, progression and severity. Journal of infection and public health.

[31] Castillo, M. E., Costa, L. M. E., Barrios, J. M. V., Díaz, J. F. A., Miranda, J. L., Bouillon, R., & Gomez, J. M. Q. (2020). Effect of calcifediol treatment and best available therapy versus best available therapy on intensive care unit admission and mortality among patients hospitalized for COVID-19: A pilot randomized clinical study. The Journal of steroid biochemistry and molecular biology, 105751.

[32] Wallace, T. C. (2020). Combating COVID-19 and building immune resilience: a potential role for magnesium nutrition?. Journal of the American College of Nutrition, 1-9.

[33] DiNicolantonio, J. J., O’Keefe, J. H., & Wilson, W. (2018). Subclinical magnesium deficiency: a principal driver of cardiovascular disease and a public health crisis. Open heart, 5(1), e000668.

 

2 reacties op “Vitamine D in de strijd tegen Corona (COVID-19). Zijn supplementen nodig?”

  1. Mercedes Theodora

    Interessante kennis geving van oersterk!!
    💟telijk bedankt hiervoor en ik doe zeker mijn voordeel mee!!
    Greetzzz, Mercedes

  2. Rita Kempenaers

    Beste Richard,
    Ik vind jouw werk gewoon FANTASTISCH!
    Hopelijk kan je veel mensen zo wakker maken , maar ook de artsen en de overheid.
    Ik blijf je volgen, doe zo verder…:)
    Groetjes,
    Rita

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Gerelateerde berichten

Aanpak Corona

Dé ontbrekende schakel in aanpak corona

Het Coronavirus. Het houdt ons allemaal bezig. 1,5 meter afstand, mondkapjes, thuiswerken: we zijn er inmiddels aan gewend. Deze adviezen dienen om het virus weerstand te bieden. Weerstand van buitenaf.

Als aanvulling hierop wil ik het belang van weerstand van binnenuit onder de aandacht brengen.

Scroll naar top

Nu geen tijd om te lezen?

Ontvang dit artikel in je mailbox (om later rustig te lezen)

Je ontvangt enkel één email van ons met een reminders van dit artikel.

OERsterk.nu draait op SYS PlatformSYS Platform