Zo ontlasten we de zorg: word je eigen superheld

In het persmoment van afgelopen dinsdag meldden premier Rutte en minister van volksgezondheid De Jonge dat de belasting op de zorg weer enorm toeneemt. Het is noodzakelijk dat we met zijn allen onze schouders eronder zetten om de zorg radicaal te ontlasten. Doe jij ook mee met leefstijl?
Deel op facebook
Deel op twitter
Deel op linkedin

Het is eind oktober 2020 en afgelopen dinsdag is er weer een persmoment met onze premier Mark Rutte en minister van volksgezondheid Huge de Jonge geweest.

De belasting op de zorg neemt weer enorm toe. Het piekt en kraakt. Toch is er een revolutie mogelijk, waardoor de zorg radicaal wordt ontlast.

Aan het eind van deze blog weet je precies wat jij vandaag al kunt doen. En dat is véél meer dan je nu mogelijk denkt.

Leefstijl als ontbrekende schakel

Inzetten op een gezonde leefstijl is het advies wat echt blijft ontbreken in de aanpak van het kabinet. Mijn pleidooi over leefstijl als ontbrekende schakel in het huidige beleid is inmiddels bijna een half miljoen keer bekeken.

Aanpak Corona

Ik blijf mijn boodschap herhalen:

Er wordt nu ingezet op veiligheid. Schijnveiligheid. Het maakt ons op de lange termijn zwakker.

Kies juist nu voor weerbaarheid. Het is de enige manier om zowel persoonlijk en als maatschappij sterker uit deze crisis te komen.

Welvaartsziekten in breder perspectief

Verleden week was professor Liesbeth van Rossum te gast bij het programma Jinek. Ook zij benoemt het gevaar van overgewicht en obesitas op het verzwakken van het immuunsysteem. Vooral dat we na de eerste golf niet hebben ingezet op meer gezonde voeding, beweging, ontspanning en slaap. Dat is een grote inschattingsfout en gemiste kans van het RIVM. Het immuunsysteem is door leefstijlinterventies namelijk binnen een paar weken al gezonder. Bij mensen met overgewicht blijkt uit nieuw onderzoek van het Erasmus MC dat 5-6 procent gewichtsverlies al tot een beter werkend immuunsysteem leidt. Eerder die week zei Peter van der Voort, hoofd IC van het UMC Groningen, bij Jinek dat mensen met overgewicht meer risico hebben om met corona besmet te raken en zelfs 48 procent meer kans hebben om te overlijden aan corona.

Er dreigt nu mogelijk weer een lockdown. Zelfs de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vraagt wereldleiders om hiermee te stoppen. Een lockdown zou eenmalig moeten worden ingezet – zoals in maart – om alle zaken vanaf dan goed op orde te hebben. Dat is in ons land helaas niet het geval. Daarom roept het Red Team op tot een nieuwe lockdown om de derde golf te voorkomen.

Toch maskeert dit het echte probleem. Dus laten we vanuit een breder perspectief kijken.

Voor 1900 waren infectieziekten de belangrijkste doodsoorzaak. Door toename van de hygiëne, de aanleg van rioleringen en de ontdekking van antibiotica (1928) hebben we infectieziekten overwonnen en zijn welvaartsziekten de belangrijkste doodsoorzaak geworden. In de moderne wereld worden onze oeroude instincten via de vrije markt economie heel effectief gekaapt en vermarkt. We worden iedere dag verleid met een overdaad aan bewerkte koolhydraten, comfort en prikkels. Het resultaat? De moderne mens is ongezonder, dikker en zieker dan ooit.

Het coronavirus laat duidelijk zien hoe kwetsbaar we zijn geworden door de moderne onnatuurlijke leefomgeving die een ongezonde leefstijl uitlokt. Deze kunstmatige leefomgeving rolt een rode loper uit naar de foute ongezonde keuzes. Die ongezonde keuzes stimuleren dat we allemaal onbewust zelfmoord in slow motion plegen.

Want de afgelopen eeuw zijn welvaartsziekten de belangrijkste doodsoorzaak geworden. Je leest het goed: we worden paradoxaal genoeg ziek van te veel welvaart en comfort.

Vandaag sterven er namelijk 123 mensen aan kanker en 102 mensen aan hart- en vaatziekten. In totaal zijn dit al 225 mensen, iedere dag weer. Ook krijgen vandaag 147 mensen te horen dat ze diabetes type 2 hebben. Dus het primaire probleem is dat de mens de afgelopen eeuw steeds ongezonder is geworden, waardoor een infectieziekte deze verzwakking nu heel pijnlijk blootlegt.

Een recente publicatie in The Lancet laat zien dat een succesvolle aanpak van COVID-19 begint bij het aanpakken van welvaartsziekten als hypertensie, obesitas, diabetes, hart- en vaatziekten, chronische longziekten en kanker.

Want het moderne leefpatroon heeft ons zwakker gemaakt op het niveau van:

  • specifieke essentiële micronutriënten (o.a. vitamine D3, K2 en magnesium)
  • microbioom inclusief virioom
  • autonome zenuwstelsel
  • immuunsysteem
  • receptorgevoeligheid, o.a. insuline, leptine en cortisol

Ons lichaam, de voedingsbodem van onze gezondheid, is door de  moderne ongezonde leefstijl enorm verzwakt. Het is een voedingsbodem zonder natuurlijke weerstand en flexibiliteit geworden. De zwakste groepen op dit moment zijn mensen met obesitas, chronische aandoeningen en ouderen. Hun immuunsysteem is verzwakt. Het resultaat is dat een infectieziekte – in dit geval SARS-CoV-2 – bij dikke, zieke of oudere mensen uit het niets als een meteoriet kan inslaan in hun lichaam, wat een vitaliteitslandschap zonder weerstand is geworden.

Dus we dachten van infectieziekten af te zijn, maar door onze onnatuurlijke leefstijl en verzwakking van onze aangeboren en verworven immuniteit hebben we de deur wagenwijd opengezet voor een comeback van infectieziekten.

Maar is het virus wel de schuldige? Of is het de interne omgeving – dus de verzwakking van het immuunsysteem – waardoor het virus kan toeslaan? Het is de discussie die Bernard en Pasteur in de negentiende eeuw al voerden. Op zijn sterfbed gaf Pasteur aan dat Bernard gelijk had: het is de omgeving. Het is de zwakke interne omgeving van de mens, waardoor dit virus zo hard kan toeslaan. Want gezondheid is niet de afwezigheid van ziekte, maar de aanwezigheid van vitaliteit.

Als de wereldwijde uitbraak van het coronavirus iets pijnlijk aantoont, is dat er wereldwijd een radicale vitaliteitscrisis is. Of misschien zelfs wel dat de vitale mens aan het uitsterven is.

Maatregelen van buitenaf

Onze premier Mark Rutte blijft vooral op 2 maatregelen hameren:

  1. Was je handen
  2. Houd anderhalve meter afstand

Recent benoemde hij in zijn persconferentie hoe we het virus met een grotere hamer kapot moeten slaan. Of in ieder geval hard moeten raken. We trekken ons dus angstig terug in slecht geventileerde ruimtes (hierover later meer).

Het is sterke oorlogstaal, maar met de huidige maatregelen slaan we vooral op onze eigen vinger, want de maatregelen verzwakken onze natuurlijke afweer. Het tegengaan van grote groepen zorgt misschien dat het virus zich minder snel verspreidt, maar slaat het virus zeker niet dood. Het feit dat mensen zich – vaak eenzaam – in hun huizen terugtrekken, terwijl ze ongezond voedsel eten, stilzitten en aan schermpjes gekluisterd zitten, maakt ons juist zwakker (want dit gedrag leidt tot verzwakking van het microbioom, autonome zenuwstelsel en immuunsysteem).

Ondertussen horen we op elke persconferentie hoe de toenemende besmettingen vooral de schuld van onze ongehoorzaamheid zijn. Want als we trouw zouden zijn aan de huidige maatregelen, dan zal het magische reproductiegetal onder de 1 komen.

Misschien heeft hij gelijk dat mensen nog in te grote groepen samenkomen, vooral in slecht geventileerde ruimtes. Verder hebben de twee belangrijkste adviezen van onze premier (bijna) geen enkel effect op het coronavirus.

Even op de verspreiding van het coronavirus inzoomen

Het virus reist niet via handen of voorwerpen. Wel reist het via de lucht, via zogenaamde aerosolen. Maurice de Hond schreeuwt dit al maanden. Het desinfecteren van winkelwagentjes en het stuk wassen van je handen is dan ook zinloos.

Arts, epidemioloog en emeritus hoogleraar Manno Jan Bouma verwoordt krachtig dat er 3 hoofdgroepen van virussen zijn, namelijk opportunisten, overlevers en vliegers. Het coronavirus behoort tot de laatste groep en verspreidt zich via de lucht. Opportunisten houden we vooral tegen via de huid, overlevers via het zure maagsap en vliegers via afweermechanismen in onze mond- en keelholte. Voor overlevers zoals een diarreevirus is het verstandig om handen te wassen, te desinfecteren, geen handen te schudden en niet te knuffelen. Om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan heeft dit weinig zin, omdat vliegers een andere strategie hebben om van gastheer naar gastheer te reizen, en om gastheren binnen te dringen.

Vliegers zoals griepvirussen en corona gedijen goed bij koele, droge lucht. Daarom zie je een duidelijk seizoensritme, met een piek in de winter en dal in de zomer. Daarom sloegen de maatregelen in  maart ook beter aan (richting de zomer) dan nu (winter).

Praktisch: Zet vooral een bakje water op iedere radiator om de luchtvochtigheid in huis of op de werkvloer positief te beïnvloeden, zodat aerosolen minder ver kunnen reizen en eerder neerslaan, dus neervallen.

Ons kabinet biedt geen enkele aandacht aan de route via de lucht. In België geeft hoogleraar Marc van Ranst (de Belgische equivalent van Jaap van Dissel) wél aan dat aerosolen een belangrijke besmettingsroute vormen. In scholen hangen daar zelfs CO2-meters, waarmee ze de luchtkwaliteit constant monitoren.

Ook is de toename van besmettingen volgens emeritus hoogleraar Bouma geen groot probleem, omdat hij liever spreekt van kennismakingen. Met een PCR-test zoek je naar het coronavirus – of restjes van het dode virus  als de infectie al voorbij is -, maar dat hoeft helemaal geen probleem te zijn, omdat hier een leger aan afweercellen klaarstaat om het virus onschadelijk te maken. Als veel mensen dit proces doorlopen is er sprake van groepsimmuniteit.

Slecht eten, slechte lucht, slechte behuizing, chronische stress, inactiviteit en chronische belasting met gifstoffen (waaronder veel medicijnen) verzwakken het immuunsysteem.

Bij dikkere, oudere of zieke mensen is er sprake van een verzwakte afweer. Het virus dringt eerder naar binnen, vaak tot diep in de longen. Professor klinische ethiek Erwin Kompanje laat zien dat bij oudere mensen het toenemend falen van het immuunsysteem en het verkorten van de telomeren natuurlijke processen zijn en ouderen vatbaarder  maken voor infectieziekten. Infectieziekten zijn evolutionair gezien de belangrijkste doodsoorzaak bij ouderen, zeker als ze onderliggend lijden hebben. 80 procent van de mensen die overleden zijn aan COVID-19 zijn 70 jaar en ouder. De gemiddelde leeftijd ligt rond de 80 jaar.

Corona heeft een IFR (Infection Fatality Rate) van ongeveer 0,25 procent, te vergelijken met een middelzware griep. Onder de 70 jaar is de IFR nog lager, namelijk 0,05 procent. In maart ging men nog uit van 3,4 procent – dus een killervirus – waardoor ingrijpende maatregelen verantwoord waren. Nu blijkt de IFR tienmaal lager, dus zijn deze maatregelen steeds meer buiten alle proporties.

We mogen dus veel meer van angst naar vertrouwen gaan. Het coronavirus is een ‘gevaar’ voor risicogroepen, dus mensen met een verzwakt immuunsysteem. Dit zijn drie hoofdgroepen, namelijk 1. dikke, 2. zieke en 3. oudere mensen. Bij de laatste groep is het een natuurlijk fysiologisch mechanisme. Toch hebben we – ook in deze laatste groep – volgens hoogleraren Rudi Westendorp en Marli Huijer moeite om te accepteren dat de dood bij het leven hoort.

Verzwakte vitaliteit én een verzwakt zorgsysteem

Het coronavirus legt vooral een vitaliteitscrisis bloot. Een crisis in ons lichaam, maar ook in ons zorgsysteem.

De verzwakte vitaliteit van dikke, zieke en oudere mensen zorgt ervoor dat hun afweersysteem doorschiet. Dus niet voldoende gereguleerd kan worden. Deze mensen komen als gevolg van een doorgeschoten immuunreactie in het ziekenhuis. Het virus is dus niet perse het primaire probleem, maar wel de doorgeschoten reactie van het immuunsysteem wat veel schade in het lijf veroorzaakt.

Op ziekenhuisniveau gaat het vooraal steeds over het tekort aan IC-bedden. Dat is wat we horen. Het landelijke beleid draait naast het aantal besmettingen vooral om één kritische parameter: de IC-bezetting.

Als je kritisch om je heen luistert – ook naar artsen – hoor je steeds vaker dat de zorg al jaren is uitgewoond. Volgens een boze en verdrietige huisarts is dat het resultaat van drie kabinetten Rutte. Politiek en zorgverzekeraars hebben zich al die tijd vooral op meer efficiëntie en marktwerking gericht. In 2015 hadden we nog 2200 IC-bedden, maar onder leiding van de toenmalige minister van volksgezondheid Edith Schippers is dat nu de helft, dus 1100 bedden. De huisartszorg is uitgewoond, net als de thuiszorg, verpleeghuiszorg, GGD’s en de jeugdzorg.

Door de jarenlange focus op meer efficiëntie en marktwerking in de zorg en de bijbehorende bezuinigingen, hadden we in maart 2020 te weinig IC-bedden, te weinig verpleegkundigen, te weinig beademingsapparatuur en zelfs te weinig medicijnen.

Secundaire schade

De huidige extreme maatregelen hebben ook tot veel secundaire sociaal-economische schade geleid. Er heerst een collectieve angst. Er is een schrikbarende toename van psychische klachten en eenzaamheid, maar ook van scheidingen, huiselijk geweld, schulden en verloren vitale levensjaren. Er is nu alleen maar focus op de medische risico’s en veel te weinig op sociale, psychologische en economische risico’s. Volgens hoogleraar Ira Helsloot zijn de gevolgen van de huidige coronamaatregelen ‘moreel onverantwoord’.

De politiek blijft trouw aan het gekozen pad, wat pad-afhankelijkheid wordt genoemd. In de geneeskunde heet dit anchoring, dus vasthouden aan een diagnose, ook als die niet klopt. In dit geval blijven we vasthouden aan het perspectief van een killervirus waarvoor radicale maatregelen nodig zijn. Maar het coronavirus is geen killervirus.

Virologen zijn de nieuwe heiligen en verkondigen massaal dat de route naar een vaccin de heilige graal is. Toch duurt de ontwikkeling van een veilig vaccin meestal jaren en slaan vaccins zowel bij dikke, zieke als oudere mensen veel minder goed aan. Hun immuunreactie is namelijk verzwakt. Daarnaast muteren virussen constant. 

Het belangrijkste is dat vaccins ons afleiden van het echte probleem: een vitaliteitscrisis op de aarde en in ons lichaam.

Volgens geriater Rudi Westendorp hebben we een ‘sociaal condoom’ nodig, dus het inperken van onze sociale relaties, ook na afloop van de coronacrisis. Ik ben het absoluut niet met hem eens. Het zou symptoombestrijding zijn, zonder de echte oorzaak aan te pakken. Daarnaast leidt het tot meer vervreemding, een ontwikkeling die nu al volop gaande is in de maatschappij.

De media spelen hier ook een belangrijke rol, omdat ze geen podium bieden aan andere geluiden, meningen en positieve of opbouwende zienswijzen. Ze lijken een verlengstuk van de politiek, waardoor angst letterlijk regeert. Of je bent een comformdenker of een complotdenker. Het is een extreme polarisatie, waardoor er ook geen podium is voor bruggenbouwers.

Ik blijf een dwarsdenker en bouw bruggen waar ik kan om mijn waarheid met anderen te delen. Ook blijf ik benoemen dat we de kanteling naar preventie  en een gezonde leefstijl moeten maken.

Op dit moment sluit de geneeskunde en de politiek niet aan bij de wetenschap van hoe ons lichaam – waaronder ons immuunsysteem – werkt. We moeten zowel het lichaam als het zorgsysteem van binnenuit versterken.

Revolutie van binnenuit

Veelvuldig handen wassen heeft geen invloed op het beperken van de verspreiding van het coronavirus, maar verzwakt wel onze huid, de eerste barrière van ons immuunsysteem.

Het programma Kassa liet zien dat mondkapjes virusdeeltjes niet tegenhouden. Mondkapjes zorgen bij veel jongeren en volwassenen voor benauwdheid, concentratieproblemen, hoofdpijn en kunnen volgens sommige experts zelfs tot hersenschade leiden. Daarnaast gaan veel mensen door het veelvuldig gebruik van mondkapjes anders en sneller ademhalen. Deze chronische hyperventilatie zorgt op de lange termijn tot meer verzuring en ontstekingen in het lichaam.

De revolutie moet vooral in het versterken van onze tweede en derde afweerlinie liggen, dus het versterken van ons immuunsysteem van binnenuit. Laten we alle systemen in het lichaam, waaronder het immuunsysteem, geven wat ze nodig hebben om hun werk optimaal te kunnen uitvoeren.

Gezonde voeding, voldoende beweging, voldoende slaap en ontspanning en de juiste supplementen, waaronder vitamine D3, vitamine K2 en magnesium. Fysieke aanraking geeft het immuunsysteem letterlijk rust, van knuffelen, de liefde bedrijven tot het aaien van huisdieren. Ook zijn voldoende vitamine S en vitamine P essentieel, namelijk Sociaal contact en Plezier.

Hoe?

  • Met meer groente en minder suiker versterken we onze darmflora, en hiermee de immuniteit in de slijmvliezen
  • Met de juiste supplementen (met minimaal vitamine D3, vitamine K2 en magnesium) wordt het immuunsysteem beter gereguleerd, dus ben je beter beschermd tegen een doorgeschoten immuunreactie
  • Met meer beweging versterk je de spierrekening, en dus het immuunsysteem want spieren en het immuunsysteem zijn nauw met elkaar verbonden
  • Met meer ontspanning versterk je de hartslagvariabiliteit, dus ook de balans en slagkracht van het immuunsysteem
  • Met minder vetcellen verlagen we ontstekingsstoffen in het bloed (waaronder CRP), wat het immuunsysteem versterkt
  • Door een gezonde leefstijl verbetert de receptorgevoeligheid voor de hormonen insuline en leptine, waardoor het immuunsysteem veel beter functioneert

In de evolutie zijn we altijd in aanraking geweest met miljoenen bacteriën en virussen. De evolutie is één grote dans tussen bacteriën, virussen en schimmels. We zijn in wisselwerking met deze micro-organismen ontstaan. Zonder bacteriën en virussen kunnen we niet bestaan. Het is echter essentieel dat we in versterkte wisselwerking leven, wat symbiose wordt genoemd. Het kan nooit de bedoeling van een virus zijn om de gastheer te doden, omdat het dan zelf ook dood gaat. Bij een gezond en sterk immuunsysteem treedt er geen doorgeschoten immuunreactie – dus geen groot probleem voor de gastheer – op. Het resultaat is dan juist dat je ‘beter wordt’ dan je al was.

Ons genetisch materiaal bestaat voor een groot deel uit viraal DNA, dus genetisch materiaal van virussen wat in de evolutie in ons genetisch materiaal is ingebouwd (waaruit het intieme samenspel tussen virus en mens blijkt). Ook bestaat het genetisch materiaal van de bacteriën in onze darm – het microbioom genaamd – voor een groot deel uit viraal DNA. Als virussen bacteriën binnendringen willen ze er alles aan doen om zelf te blijven leven ten opzichte van andere virussen, dus ze zetten mechanismes in werking waardoor wij als gastheer beter tegen andere virussen beschermd zijn. Zo is er in de onzichtbare wereld op onze slijmvliezen – van de mond tot de darm – een vitaal ecosysteem van bacteriën, virussen, parasieten en schimmels die elkaar symbiotisch in balans houden en versterken.

Een gezonde leefstijl met onbewerkte natuurlijke voeding, beweging, diepe ontspanning, slaap en voedende sociale verbinding versterkt dit ecosysteem radicaal.

Laten we gezondheidsvaardigheden trainen

De uitdaging ligt het in het versterken van de bevolking. Op dit moment is er bij de bevolking een groot gebrek aan de juiste kennis én aan de juiste vaardigheden. 

We moeten mensen dus helpen bij het trainen van essentiële gezondheidsvaardigheden. Van het basisonderwijs tot op de werkvloer. Het is even belangrijk dat de leef- of werkomgeving vervolgens gezonde keuzes uitlokken. 

De moderne, onnatuurlijke, commerciële leefomgeving rolt namelijk een rode loper uit naar de ongezonde keuze. 

Wat heeft de maatschappij nu nodig?

Er is een groot Deltaplan Leefstijl nodig.

De kernvraag is of deze revolutie van onderaf – via de mensen – of bovenaf – via de politiek en bedrijfsleven – gaat komen.

Bedenk dat het leven niet maakbaar is, maar wel stuurbaar. Dus laten we onze gezondheid koesteren en verder versterken. De huidige crisis laat overtuigend zien dat gezondheid de basis is van een gezonde maatschappij én gezonde economie.

5 concrete tips:

  1. Eet meer groenten: een pond per dag. Klik hier.
  2. Slik 75mcg vitamine D3 (en K2 en magnesium). Klik hier
  3. Wandel iedere dag 30 minuten. Klik hier
  4. Zorg voor voldoende slaap, minimaal 7,5 uur. Klik hier
  5. Lach en zorg voor plezier: sociaal contact, zingeving en vertrouwen in je eigen immuunsysteem zijn juist nu belangrijker dan ooit.

Dus pak je eigen verantwoordelijkheid over jouw vitaliteit en versterk jezelf met de juiste zelfzorg. Zo word jij positief belast en de zorg positief ontlast.

#ikdoemeemetleefstijl

Jij ook?

35 gedachtes op “Zo ontlasten we de zorg: word je eigen superheld”

  1. Kon de politiek en media hier maar sneller van worden overtuigd. Delen, delen, delen en de juiste geluiden laten horen! Dank Richard, voor de duidelijke uitleg!

  2. Ik ben heel blij met jou kijk op dit virus en deze bizarre tijd.
    Geweldig dat jij je zo sterk maakt om mensen bewust te maken!

  3. Richard, sinds het begin van de crisis luister ik naar je podcasts. Ik slik nu ook al n tijdje Vitaily. Geweldig wat je doet! Je verspreidt echt het gezondheidsvirus en ik help je mee!
    Yvonne

  4. Dank je wel voor je inspirerende stuk! Het voegt heel veel dingen die ik geleerd heb samen tot 1 helder en krachtig verhaal. Dit zou iedereen in Nederland mogen lezen!

  5. Richard wat zeg je dit treffend.
    Je legt de vinger op de zere wond.
    Ik denk dat de bevolking dit kabinet de ogen moet doen openen! Ik probeer me in te zetten om anderen in te laten zien dat onze leefstijl essentieel is en hopelijk verspreid dit gezondheidsvirus zich sneller dan Covid-19.
    Laten we met zijn allen onze eigen verantwoordelijkheid nemen zodat de schijnmaatregelen kunnen verdwijnen en we een gezonde,sociale en knuffelbare toekomst tegemoet gaan.
    We zullen concessies moeten doen maar is dat erg wanneer we er een fijner leven door creëren voor onszelf en voor de nieuwe generaties….?

  6. Dank je wel Richard, voor dit heldere betoog! Ik heb het direct doorgestuurd naar de mensen die me lief zijn. Regelmatig is corona onderwerp gesprek met hen en kom ik net als jij er voor op om in te zetten op vitaliteit.
    Daar ligt de sleutel!

  7. Wauw, precies zoals ik er in sta.
    Fijn om ook het andere geluid te horen en te weten dat er mensen zijn die hetzelfde denken als ik.

  8. Lieve richard het was weer een hele goede beschrijving van jouw kijk op o a carona dank daar voor groetjes tante thea

  9. Tilly Sarr-Valk

    Top Richard. Je voedings en je bewegingsadviezen volg ik al geruime tijd. Praktizeer intermittings fasting en neem dagelijkse koude douche. Geniet van wandelingen met mijn geweldige boxer. Ga sociale contacten niet uit de weg hoewel die door de huidige opgelegde maatregelen niet gemakkelijk zijn.
    Houd intensief contact met dochter en kleinkinderen zowel fysiek als per App. Probeer mijn hersens te gebruiken en niet klakkeloos de opgelegde richtlijnen te volgen. Zelf onderzoeken en feiten te weten komen.
    Ben 82 jaar en voel me fit.

  10. Op papier is dit allemaal heel erg mooi en logisch. Ik paste al deze vijf adviezen al maanden iedere dag toe. Ik at de grote hoeveelheden groente, slikte de juiste supplementen, wandelde 3x per dag een half uur met mijn honden, sliep voldoende, had geen stress en voldoende plezier en ontspanning. En toch heb ik de afgelopen week totaal uit het veld geslagen door corona doorgebracht in mijn bed. Dus ook hier geldt weer dat het geen waterdicht systeem is. Het zou mooi zijn als het werkt dat is de grootste zekerheid die ook deze adviezen je kunnen bieden. Ik ga ze zeker weer toepassen om weer aan te sterken, want ik geloof er nog steeds wel in. Maar de stelligheid waarmee de beweringen gedaan worden zou wat genuanceerder mogen. Want het volgen van de adviezen biedt echt geen zekerheid voor het niet krijgen van corona helaas.

    1. Beste Marianne, het gaat er niet om dat je het NIET krijgt, maar dat je lichaam het virus met een sterk immuunsysteem te lijf kan gaan, zodat je er uiteindelijk weer sterker uit komt. Gelukkig hoefde jij ook niet naar het ziekenhuis – waarmee je de zorg hebt ontlast – en heeft je lichaam het opgelost in je eigen bed. Alle goeds en spoedig herstel! Met vriendelijke groet, Annet, team OERsterk

    2. Zoals Richard zei: ‘Het leven is niet maakbaar, maar wel stuurbaar.’ Wat zou er gebeurd zijn als je al je genoemde dingen niet gedaan had? …….

  11. Marieke ruiter

    Richard, wat een mooi een duidelijk stuk. Ik kan mij hier helemaal in vinden. Wat zou het mooi zijn als de media ook eens andere geluiden laat horen, die hoopgevend zijn en vertrouwen geven. Wellicht is een crowdfundingsactie een idee om een podium te vinden om ook andere geluiden te laten horen.

  12. Jossie van den Beemt

    Dankjewel Richard. Een heel mooie stuk waar ik me helemaal in kan vinden.
    Super zoals jij bezig bent. Hopelijk komt er snel een keerpunt bij het kabinet!

  13. Top artikel Richard! Super dat je dit blijft aankaarten. Hopen dat het kwartje een keer gaat vallen bij degenen die dienst uitmaken.

  14. Richard je hebt weer veel duidelijkheid bij mij naar binnen gebracht. Dank daarvoor. Ik kan me helemaal vinden in wat je schrijft en ik geef mijn omgeving veel van jou verhalen door. Als het maar bij 1 blijft hangen vind ik het al mooi.
    Stuur je Mark Rutten ook je podcasts?

  15. Wat een super heldere uitleg wederom…
    Zó dankbaar voor al deze kennis die jij steeds weer met iedereen wilt delen…🙏🍀💚.

  16. Marianne v.d. Griend

    Wat fijn dat je dit zo duidelijk en helder omschreven hebt. Ga het uitprinten en op mijn werk bij de koffieautomaat hangen.

  17. Wat een fantastisch geschreven artikel heel helder en compleet ik deel je mening volledig, bedankt voor het verspreiden van dit gezondheidsvirus Richard ;).

  18. Beste Richard,
    In een woord geweldig geschreven!
    Voor mijn sla je met elk zin de spijker op zijn kop.
    Ik sta al lang achter alles wat jij prachtig en goed onderbouwd verwoord, ik ga je artikel dan ook met liefde delen, omdat ik een ieder zo gun dat angst omgezet word naar zelfredzaamheid. Met de handvatten die jij zo gestructureerd in dit artikel aan je medemens aanbied, bied jij die zelfredzaamheid! Het kan dan ook niet anders dat je waardevolle artikel ook onder de ogen van de politiek zal komen want zoals het spreekwoord zegt:
    “al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt ze wel”.
    Lieve groetjes, Marie-Noël

  19. Perfect verwoord Richard! Probeer iedereen in mijn omgeving duidelijk te maken dat het geen Russische roulette is. Soms wordt daar ongeloofwaardig op gereageerd en soms zelfs boos. Gisteren stond ik in de rij voor de kassa. Een behoorlijk gezette mevrouw, mondkapje op (want oh oh, het is allemaal zo eng). Ze keek me argwanend aan dat ik geen mondkapje op had. Ik bekeek haar boodschappen en zag 7 flessen cola, een paar flessen wijn, zoutjes, chips, koekjes. Geen groente of fruit te bekennen. Normaal zou je nog kunnen denken, er komt een feestje aan. Maar ja, dat mag nu niet. Dus denk ik dat het voor eigen (gezins) gebruik is. Ik heb niks gezegd, had geen zin in een discussie en ben niet zo goed in het positief brengen van negatief nieuws. Vooral niet als ik me al erger. Heb je daar tips voor Richard? ;-)

  20. Ben van der Velden

    Het wordt de hoogste tijd Richard, dat jij dit alles eens mag gaan ventileren, b.v. bij Jinek of Npo 1. Bedankt voor de informatie. En doe tante Thea , de groeten van mij.

  21. Dankjewel Richard voor je heldere uitleg. Jij verstaat de kunst om ingewikkelde materie zo te beschrijven dat het voor iedereen te bevatten is .Wij volgen je al jaren en zien groei en een consequente lijn in jouw visie op gezond leven. Elke keer inspireert het ons om door te gaan!
    Elke dag is weer een uitdaging om te kiezen voor gezond of ongezond! Het leven is niet maakbaar maar wel stuurbaar zoals je altijd zegt, wij mogen zelf kiezen!

  22. Geweldig en precies wat ik van begin af aan deed bij de intelligente lockdown: naar buiten in de frisse lucht en fietsen en wandelen maar! Vooral gezond eten en we eten bijna geen vlees meer, minder vet, veel groenten. Contact houden met familie en vrienden. Ook ik was depressief aan het raken met lockdown dreiging van de regering. Het maakt meer kapot dan lief is, en maatregelen erger dan de kwaal. Opgesloten zitten thuis is het slechtste wat er is! Dat er petities rondgaan voor een lockdown is helemaal absurd. Denk na!!

  23. Uitstekend artikel!
    Wellicht ten overvloede mis ik alleen het advies om niet te roken.
    Waarom wel de horeca sluiten, maar de verkoop van tabak niet verbieden?!
    Accijns natuurlijk, maar hier lees ik niets over in de media.

  24. Zo denk ik er ook over Richard. Precies datgene wat ik al een tijd roep heb ik hier nu van jou gelezen. Ook ik kijk vaak in winkelwagentjes en zie dat er vaak niet veel gezonds in ligt. Het is zo jammer dat veel mensen hier nog niet in geloven en in angst blijven. Je doet super goed werk en probeer alsjeblieft eens in Op1 of bij Jinek te komen of probeer of ze bij Zembla een programma met je kunnen maken, dit is denk ik nog beter. Dit zou zoveel mensen kunnen bereiken. Grote klasse wat je doet en ik ondersteun je met het naar buiten dragen.

  25. Begint steeds meer een circus te worden.

    Dankjewel man! Mensen zoals jij hard nodig. Goed om soms stil te staan bij de mensen die je steunen, als je al iets doet met het bevorderen van gezondheid in NL krijg je meer dan genoeg kritiek. Je wordt gewaardeerd.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Gerelateerde berichten

Zo ontlasten we de zorg: word je eigen superheld

In het persmoment van afgelopen dinsdag meldden premier Rutte en minister van volksgezondheid De Jonge dat de belasting op de zorg weer enorm toeneemt. Het is noodzakelijk dat we met zijn allen onze schouders eronder zetten om de zorg radicaal te ontlasten. Doe jij ook mee met leefstijl?

Aanpak Corona

Dé ontbrekende schakel in aanpak corona

Het Coronavirus. Het houdt ons allemaal bezig. 1,5 meter afstand, mondkapjes, thuiswerken: we zijn er inmiddels aan gewend. Deze adviezen dienen om het virus weerstand te bieden. Weerstand van buitenaf.

Als aanvulling hierop wil ik het belang van weerstand van binnenuit onder de aandacht brengen.

Scroll naar top

Nu geen tijd om te lezen?

Ontvang dit artikel in je mailbox (om later rustig te lezen)

Je ontvangt enkel één email van ons met een reminders van dit artikel.